Czekając na artykuły na temat nowego systemu IOS z pisane naszej – polskiej perspektywy, warto poczytać, co na ten temat piszą specjaliści na łamach popularnego AppleVis.
Scott Davert na łamach AppleVis szczegółowo opisuje nowości dostępności w iOS 27, koncentrując się na zmianach istotnych dla użytkowników niewidomych i głuchoniewidomych. System wprowadza m.in. znacznie rozbudowane rozpoznawanie obrazów oparte na Apple Intelligence, nowe opcje nawigacji tekstem w VoiceOver oraz szereg usprawnień dla użytkowników brajla.
Zgodność sprzętowa i kontekst
Według Apple, iOS 27 będzie działać na iPhone SE 2. generacji i nowszych oraz na iPhone 11 i nowszych. Autor artykułu, Scott Davert, testował kolejne wersje beta przez całe lato, zgodnie z tradycją, którą prowadzi od 15 lat. Zaznacza przy tym, że część najważniejszych nowych funkcji dostępności wymaga Apple Intelligence, co oznacza, że użytkownicy iPhone’a 15 i starszych modeli nie będą mieli do nich dostępu.
VoiceOver – nowe możliwości mowy i nawigacji
W iOS 27 pojawiła się możliwość importowania i udostępniania słownika wymowy VoiceOver. Ustawienie to można znaleźć w Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Mowa > Wymowy. Funkcja pozwala jednej osobie skompilować słownik – przydatny np. przy lokalnych dialektach lub specyficznym słownictwie – i udostępnić go innym użytkownikom za pośrednictwem standardowego arkusza udostępniania. Import otwiera menedżer plików Files.
Wprowadzono też możliwość ukrywania kursora VoiceOver, czyli czarnej prostokątnej ramki wskazującej aktualnie zaznaczony element. Może to być przydatne np. dla głuchoniewidomych użytkowników komunikujących się twarzą w twarz, gdy kursor rozpraszał rozmówcę, albo podczas udostępniania ekranu. Opcję można skonfigurować w Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Widoczność kursora – do wyboru jest stałe wyświetlanie, stałe ukrywanie lub ukrywanie wyłącznie podczas udostępniania ekranu.
Dwa nowe sposoby nawigacji po tekście
iOS 27 wprowadza dwa osobne ustawienia dotyczące czytania tekstu, które działają niezależnie od siebie.
Pierwsze, Text Exploration (Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Text Exploration), dotyczy eksploracji dotykiem, czyli przesuwania palcem po ekranie. Dostępne opcje to Akapit, Linia oraz Zdanie. Ustawienie Zdanie sprawi, że VoiceOver odczyta tylko zdanie znajdujące się pod palcem, a nie cały element.
Drugie ustawienie, Text Navigation (Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Text Navigation), zmienia zachowanie VoiceOver przy przesuwaniu jednym palcem w lewo i prawo. Dostępne opcje to Linia, Zdanie, Akapit oraz Element. Oba ustawienia należy konfigurować oddzielnie i nie wpływają one na siebie nawzajem.
Podpowiedzi VoiceOver z opóźnieniem do ustawienia
Użytkownicy zyskali większą kontrolę nad podpowiedziami VoiceOver, takimi jak “Stuknij dwukrotnie, aby otworzyć”. W iOS 27 można ustawić opóźnienie między przekazaniem przez VoiceOver informacji o elemencie a odczytaniem podpowiedzi. Wartość można wpisać ręcznie lub zmienić przyciskami Zmniejsz/Zwiększ – zakres wynosi od 0,05 do 2,0 sekundy, wartość domyślna to 0,8 sekundy. Można też wybrać, czy VoiceOver ma wyświetlać wszystkie podpowiedzi, tylko podpowiedzi specyficzne dla aplikacji, czy żadne. Ustawienia te są dostępne pod Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Szczegółowość > Podpowiedzi.
Klawisze funkcyjne bez modyfikatora VoiceOver
Użytkownicy klawiatur Bluetooth mogą teraz korzystać z klawiszy funkcyjnych w górnym rzędzie bez konieczności jednoczesnego przytrzymywania modyfikatora VoiceOver. Funkcję należy najpierw włączyć w Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Polecenia, przełączając opcję “Bez klawiszy modyfikatora” na włączone. Dzięki temu np. zamiast VoiceOver Modifier + F8 wystarczy nacisnąć sam klawisz F8.
Live Recognition z funkcją pytań
Live Recognition, wprowadzone w iOS 18, otrzymało w iOS 27 – we współpracy z Apple Intelligence – nowy przycisk Ask (Zapytaj). Po jego aktywacji użytkownik może zadać pytanie dotyczące tego, co aktualnie widzi kamera. Możliwe jest też wskazanie konkretnego obiektu w otoczeniu, którego ruchy i działania będą na bieżąco relacjonowane przez VoiceOver. Funkcję Ask można uruchomić za pomocą gestu, polecenia klawiatury Bluetooth, skrótu dostępności, polecenia klawiatury w stylu Perkinsa lub przycisku Action Button (Ustawienia > Action Button > Dostępność > Zapytaj). Domyślne pytanie, tryb wprowadzania (dyktowanie lub pisanie) oraz zachowanie przycisków głośności podczas sesji można skonfigurować w Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Live Recognition.
Rozbudowane rozpoznawanie obrazów – największa nowość według autora
Davert uznaje przeprojektowanie funkcji Image Recognition za najważniejszą zmianę dla użytkowników VoiceOver i brajla w iOS 27. Działa ona dzięki Apple Intelligence, co oznacza ograniczenie do nowszych urządzeń. Opisy generowane są zazwyczaj w czasie poniżej trzech sekund, bez konieczności ręcznego przesyłania lub pobierania zdjęć. Funkcje są dostępne poprzez rotor VoiceOver lub gesty. Jeśli po aktualizacji opcja Image Recognition nie pojawi się w rotorze, można ją dodać w Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Rotor > Elementy rotora. Zawartość tego elementu rotora można dostosować w Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Rotor > Image Recognition Rotor.
Dostępne opcje rozpoznawania obrazów to:
- Image/Item Description – generuje opis obrazu lub elementu wskazanego przez VoiceOver. Użytkownicy monitora brajlowskiego mogą odczytać opis we własnym tempie, naciskając Spację z N; ponowne naciśnięcie Spacji z N wraca do poprzedniego miejsca. To jedyna opcja obsługiwana przez klawiaturę w stylu Perkinsa.
- Ask About Image/Item – umożliwia wpisanie dowolnego pytania dotyczącego wskazanego obrazu lub elementu. Nie trzeba wcześniej generować ogólnego opisu.
- Explore Image/Item – wyświetla opis jako tekst statyczny (nie jako komunikat VoiceOver), po którym można zadać pytanie głosem lub pisząc. Opis można skopiować, przesuwając palcem w górę.
- Ask About Screen – działa jak Ask About Image/Item, ale obejmuje cały ekran urządzenia. Przydatne do identyfikowania nieoznaczonych przycisków.
- Describe Screen i Explore Screen – odpowiedniki powyższych opcji, ale dotyczące całego ekranu.
- Save Intelligent Image Description – dostępna w aplikacji Photos; zapisuje wygenerowany opis bezpośrednio do zdjęcia.
Aby wywołać listę wszystkich opcji rozpoznawania na klawiaturze Bluetooth, należy nacisnąć VoiceOver Modifier + Shift + R. Dla klawiatury w stylu Perkinsa nie przewidziano odpowiednika tego skrótu.
Ustawienia automatycznych opisów obrazów (dla klasycznej, nie opartej na Apple Intelligence wersji) można znaleźć w Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > VoiceOver Recognition > Opisy obrazów.
Brajl. Nowe funkcje i poprawki
Braille Screen Input (BSI) korzysta teraz z tego samego systemu predykcji tekstu co standardowa klawiatura ekranowa. Po wpisaniu słowa użytkownik może przesunąć jeden palec w górę lub w dół, aby przeglądać sugestie i poprawki, a następnie kontynuować pisanie po wyborze odpowiedniej propozycji. Tą samą metodą można wyszukiwać emoji po części ich nazwy. Funkcja Autocorrect w BSI wymaga włączenia ustawienia Autocorrect dla podstawowej klawiatury programowej w Ustawienia > Ogólne > Klawiatury. iOS 27 dodaje też łatwiejsze wstawianie alternatywnych znaków: należy przytrzymać kropki danego znaku do usłyszenia sygnału dźwiękowego, a następnie przesunąć palcem w górę lub w dół, aby wybrać żądany symbol.
Dla użytkowników monitorów brajlowskich pojawiło się nowe ustawienie Snap To Print Text Cursor (Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Brajl > Cursor Routing). Opcja ta umieszcza kursor na najbliższym odpowiedniku tekstu drukowanego nawet przy włączonym brajlu skróconym, co ogranicza niejednoznaczność dotyczącą pozycji kursora u osób piszących na klawiaturze QWERTY i czytających w brajlu skróconym.
W iOS 27 etykieta pola tekstowego pozostaje widoczna nawet po jego aktywacji – wcześniej znikała. Etykieta jest oddzielona od wpisanego tekstu dwoma specjalnymi symbolami granicznymi. Konfiguracja dostępna jest w Ustawienia > Dostępność > VoiceOver > Brajl > Text Field Labels: można wybrać skróconą wersję etykiety, jej pełne brzmienie lub ukryć ją (zachowanie jak w poprzednich wersjach iOS). Etykietę można zwinąć, naciskając przycisk routingu kursora.
Braille Access obsługuje teraz pliki tekstowe w formacie plain text oraz PDF, nie tylko pliki BRF. Sekcja “BRF Files” w interfejsie zmieniła nazwę na “Files”. Pliki nadal przechowywane są w folderze “BRF files” w iCloud. Autor odnotowuje, że Braille Access zapamiętuje miejsce ostatniego czytania po ponownym otwarciu pliku. Pliki PDF są wyświetlane, ale jakość zależy od dostępności oryginalnego dokumentu; formatowanie takie jak nagłówki nie jest zachowywane.
Słuch – napisy i tłumacze języka migowego
Apple zapowiedziało API umożliwiające dostawcom aplikacji do tłumaczenia języka migowego integrację z FaceTime, tak aby użytkownicy mogli dodać tłumacza do trwającej rozmowy. W chwili publikacji artykułu żaden dostawca nie ogłosił jeszcze wsparcia dla tego API.
System iOS 27 wprowadza też automatyczne generowanie napisów do filmów niemających własnych napisów – ma działać z nagraniami z iPhone’a, filmami otrzymanymi od innych osób, treściami strumieniowymi i innymi filmami odtwarzanymi przez obsługiwane interfejsy systemowe. Autor zaznacza, że podczas testów nie był w stanie odczytać wygenerowanych napisów na monitorze brajlowskim, ale Live Captions w Braille Access działa w tym zakresie poprawnie.
Podsumowanie
Z artykułu wynika, że iOS 27 nie przynosi tylu zmian w dostępności co poprzednia wersja, ale kilka z nich – zwłaszcza rozbudowane rozpoznawanie obrazów i nowe opcje nawigacji tekstem – jest znaczących. Ograniczeniem pozostaje uzależnienie najważniejszych nowych funkcji od Apple Intelligence, niedostępnej na starszych urządzeniach. W obszarze klawiatury brajlowskiej w stylu Perkinsa kilka opcji nadal nie ma przypisanych poleceń. Autor zachęca użytkowników do dzielenia się własnymi obserwacjami i zgłaszania błędów w komentarzach na AppleVis.
