Aplikacja Notatki w systemach Apple pozwala łatwo zapisywać różnego rodzaju informacje. Jej interfejs jest równocześnie prosty i rozbudowany. Nasze notatki możemy łatwo porządkować w pod folderach, przeszukiwać czy zabezpieczać hasłem. Program posiada również dużo opcji formatowania. Nagłówki, łącza, różne rodzaje list, tabele i wiele więcej. Możemy również dodawać obrazki, filmy, a nawet nagrania dźwiękowe. I co ważne dla nas, aplikacja jest bardzo przyjazna niewidomym. Posiada mnóstwo skrótów klawiszowych i działa bardzo dobrze z VoiceOverem.
Interfejs omawianej aplikacji nadaje się równie dobrze do redagowania bloga, jak i prostych stron internetowych, które wspierają podobne opcje formatowania. Same Notatki nie oferują nam takiej możliwości, pozwalają jedynie na udostępnienie notatek innym posiadaczom urządzeń Apple lub jako plik PDF. W tym miejscu na scenę wkracza aplikacja alto.computer, dostępna na system MacOS. Program pozwala na łatwe udostępnianie zarówno pojedynczych notatek, jak i złożonych blogów czy stron na podstawie struktury folderów. Chcecie się dowiedzieć, jak skonfigurować i korzystać z Alto? Zapraszam do lektury!
Instalacja i wstępna konfiguracja
Aplikacje możemy pobrać z Mac App Store. Większość funkcji dostaniemy za darmo, z kilkoma wyjątkami, które omówię w dalszej części artykułu. Po uruchomieniu program pojawi się w menu statusu. Kliknięcie ikonę wywoła pełne okno, które pozwala na konfiguracje i zarządzanie opublikowanymi notatkami. Okno składa się z sześciu zakładek i domyślnie znajdziemy się na pierwszej z nich, czyli “Welcome.” W tym miejscu dokonujemy wstępnej konfiguracji składającej się z trzech kroków:
- Przyznajemy aplikacji dostęp do naszych notatek. W tym celu naciskamy przycisk Connect Apple notes, a kiedy wyświetli się okno otwierania pliku, klikamy wybierz folder.
- W celu publikowania notatek w sieci musimy założyć również konto Alto. Aby to zrobić, klikamy przycisk Sign in with Apple i logujemy się do aplikacji naszym kontem Apple.
- Na koniec musimy jeszcze ustawić naszą nazwę użytkownika, która stanie się częścią naszego adresu URL. W tym celu ponownie logujemy się naszym kontem Apple, ale tym razem na tej stronie. Po zalogowaniu dostaniemy możliwość wprowadzenia nazwy użytkownika i dokończenia rejestracji.
Publikujemy pierwszą notatkę.
Gwoli uspokojenia czytelników powiem, że publikowanie notatek w Alto jest proste. Do Internetu trafią tylko te notatki, które sami wyślemy, a układ naszej strony zostanie stworzony na podstawie folderów, w których umieszczamy notatki. Dzięki temu możemy bardzo łatwo tworzyć tematyczne podstrony i lepiej organizować informacje.
Za nim zaczniemy pisać naszą pierwszą stronę, warto utworzyć osobny (specjalny) folder, do którego będziemy dodawać notatki, które planujemy publikować. Nie jest to wymagane, ale pomoże nam łatwiej się później odnaleźć. Potem, będąc tym folderze, możemy po prostu utworzyć notatkę i zacząć pisać. Tytuł notatki stanie się tytułem strony. Wspierana jest również większość opcji formatowania i załączników, takich jak:
- Nagłówki i podnagłówki
- Łącza
- Tabele
- Różne rodzaje list
- Obrazki, niestety bez możliwości wprowadzenia tekstu alternatywnego. Opisem obrazka będzie nazwa pliku.
- Pliki audio i video (na stronie wyświetli się odtwarzacz)
- Załączniki w innych formatach, np. archiwa, wyświetlą się jako link pozwalający pobrać plik. Producent nie udostępnia informacji, jaka może być maksymalna wielkość takiego załącznika.
Notatkę możemy opublikować na dwa sposoby. Używając przycisku w pływającym okienku Alto lub prościej używając skrótu Command+Shift+P. Kiedy strona zostanie opublikowana, otrzymamy powiadomienie i automatycznie otworzy się ona w domyślnej przeglądarce. I to wszystko. Link możemy wysłać w świat. Jeśli opublikujemy więcej notatek, to odwiedzający naszą stronę będą mogli po nich nawigować. Możemy im również wysłać adres do naszego profilu zawierającego wszystkie opublikowane notatki, czyli alto.so/nazwa-użytkownika. Jeśli chcemy dokonać zmian, wystarczy zmienić notatkę i ponownie nacisnąć skrót, aby przesłać jej nową wersję.
Oprócz wyświetlania wszystkich publicznych notatek na naszym profilu Alto pozwala nam również na przekształcenie folderu w stronę internetową. Taka strona posiada dodatkowe ustawienia — może mieć swój własny tytuł i logo graficzne, być zabezpieczona hasłem, a za dopłatą 2$ miesięcznie lub 20$ rocznie podpięta do własnej domeny. Jak to zrobić pokaże w następnym rozdziale.
Pozostałe funkcje Alto
Interfejs Alto można podzielić na kilka sekcji. Aplikacja ma główne okno, które wywołujemy z paska Menu. Wyświetla również mniejsze, pływające okienko, kiedy fokus jest w aplikacji notatki. Niektóre działania wykonujemy z poziomu strony internetowej alto.so, a niektóre aspekty wyglądu zmieniamy, wpisując odpowiednie polecenia w treści notatek.
Główne okno
Główne okno programu składa się z trzech części. Na górze znajduje się przycisk menu zawierający opcje do zarządzania kontem. Są to:
- Online Profile — otwiera nasz profil w przeglądarce.
- Online Settings — przechodzi do strony ustawień w serwisie internetowym
- Log out — wyloguj
- Delete Account — usuń konto I wszystkie strony z nim powiązane
- Enable/Disable launch at login — uruchom Alto z systemem
- About — o programie
- Quit — wyjście
Pod przyciskiem znajdziemy obszar przewijania, który wyświetla zakładki wspomniane na początku. Pierwszą z nich — Welcome, już opisałem. Co kryją pozostałe?
- Notes (notatki) — Pokazuje na wykresie, jak aktywnie korzystamy z notatek. Pozwala również wyeksportować wszystkie notatki do plików HTML. Funkcja eksportu jest płatna i kosztuje 4$.
- Publishing — pozwala zarządzać notatkami opublikowanymi w internecie. To z tego miejsca możemy przekształcić folder w dedykowaną stronę, naciskając przycisk “Makę Site” obok interesującego folderu. Oprócz tego możemy łatwo skopiować odnośnik przyciskiem Link, przejść do interfejsu webowego przyciskiem Gear, oraz w przypadku stron zmienić ich domenę (Change Domain) lub usunąć (Delete Site).
- Help — Skrócona instrukcja obsługi wszystkich dostępnych funkcji i ich skrótów klawiszowych
- Add-ons — linki do innych aplikacji producenta
- Settings — ustawienia, pozwalające ukryć przyciski pływającego okienka, wyłączyć skróty klawiszowe oraz ustawić nazwę listy, do której mają być dodawane przypomnienia
Pod obszarem przewijania znajdziemy jeszcze kilka informacji statusowych oraz odnośnik do pełnej strony pomocy.
Pływające okienko
Prawdopodobnie do pływającego okienka będziemy zaglądać bardzo rzadko, ponieważ opcje w nim dostępne można uzyskać łatwiej skrótami klawiszowymi, nie działają z VoiceOverem lub zostały wyparte przez rozwiązania systemowe.
Aby dostać się do pływającego okna Alto, musimy tymczasowo wyłączyć śledzenie kursora skrótem VO+Shift+F3, a następnie wybrać okno czytane jako “doc.badge.plus od alto.computer” z menu wyboru okna (Podwójne naciśnięcie VO+F2). Znajdziemy w nim kilka przycisków:
- badge.plus — Utwórz notatkę z szablonu, niestety dla nas niedostępne
- down.circle — eksportuj jako markdown, opcja dodana przed Mac OS 26. Można to teraz zrobić łatwiej, używając polecenia Eksportuj w menu Plik.
- Links — jeśli notatka zawiera odnośniki do innych notatek lub inne notatki odnośniki do tej wyświetlonej, pokazuje ich listę.
- badge.plus oraz iCloud Upload — opublikuj w internecie. Jeśli notatka jest już opublikowana, zobaczymy w tym miejscu informacje “published”
- Checklist — teoretycznie pozwala utworzyć przypomnienie zawierające wyświetloną notatkę. W praktyce nie udało mi się aktywować tej opcji ani skrótem VO+Spacja, ani emulacją myszki.
- Copy link — skopiuj wewnętrzny adres notatki, np. W celu dodania odnośnika do niej. Można to zrobić znacznie łatwiej standardowym skrótem Command+K do dodawania łącza, a następnie wpisując kilka liter tytułu interesującej nas notatki.
Po skorzystaniu z interesującej was opcji nie zapomnijcie z powrotem włączyć śledzenia klawiatury!
Strona internetowa
Do zarządzania opublikowanymi notatkami, stronami i naszym kontem służy strona app.alto.so. Po zalogowaniu na górze strony znajdziemy przycisk menu, aktywowany klawiszem enter, który daje nam dostęp do trzech opcji:
- Dashboard — zarządzanie notatkami i stronami
- Settings — ustawienia konta — możliwość zmiany nazwy użytkownika oraz uzupełnienie profilu o dodatkowe informacje o nas, które będą wyświetlane innym.
- Sign out — wyloguj
W sekcji Dashboard zostaną wyświetlone wszystkie foldery zawierające notatki. Obok każdego folderu znajdziemy przyciski do utworzenia strony (Make Website), ustawień (Settings) oraz usunięcia strony (niezaetykietowany przycisk Menu aktywowany enterem). W Ustawieniach strony możemy ustawić tytuł i logo, zabezpieczyć stronę hasłem, oraz zamówić podłączenie strony do własnej domeny. Natomiast klikając w dowolny folder, zobaczymy listę wszystkich opublikowanych notatek z przyciskami do ich usunięcia z Internetu.
Personalizacja notatek i stron
Jest jeszcze jeden sposób na personalizacje naszych stron — wpisywanie poleceń do samych notatek. Na górze notatki tworzymy dwukolumnową tabelę. Lewa kolumna zaczyna się od Name — Nazwa parametru, który chcemy zmienić. Prawą kolumnę zaczynamy od “Value” — czyli wartości ustawienia. W następnych wierszach po prostu wpisujemy interesujące nas opcje, których pełna lista znajduje się tutaj. Z ciekawszych można wymienić np. Description — opis strony, datę — datę publikacji w formacie rrrr-mm-dd, oraz tags — czyli listę tagów pisanych po przecinku.
Oprócz pojedynczych notatek możemy również dostosować wygląd strony głównej, tworząc w folderze notatkę “Index” zawierającą identyczną tabelę. Wszystkie dostępne polecenia są opisane na stronie podlinkowanej wyżej.
W notatce Index możemy również dostosować Menu nawigacyjne wyświetlające się na wszystkich stronach. W tym celu tworzymy tabele z trzema kolumnami:
- Menu — Tytuł elementu
- URL — Adres strony, do której ma prowadzić łącze
- Type — W jakim menu ma być wyświetlony (Header — menu Nawigacyjne na górze, Sidebar — Menu wyświetlane z lewej strony lub Footer — Menu wyświetlane w stopce). Szczegółowa dokumentacja na temat tworzenia własnych menu znajduje się
Podsumowanie
Alto jest ciekawym narzędziem, które znacznie ułatwia postawienie własnej, prostej strony czy bloga. Działa podobnie do tzw. Statycznych generatorów stron, ale nie wymaga od nas posiadania własnego serwera czy znajomości wiersza poleceń. Jednocześnie, możliwość pisania strony w bardzo dostępnej, natywnej aplikacji zamiast skomplikowanego przeglądarkowego edytora, jakim jest np. Edytor Gutenberg znany z WordPressa, może być ogromnym plusem dla wielu. Każda strona dostaje również kanał RSS, dzięki któremu można ją łatwo śledzić. Alto nie jest jednak pozbawiony wad. Jego interfejs mógłby być bardziej dostępny, a dokumentacja bardziej czytelna i przejrzysta. Niektóre funkcje, jak np. Eksportowanie, nie są już potrzebne w nowych wersjach systemu. A wcześniej wspomniane narzędzia, jak WordPress czy generatory stron, są dużo bardziej konfigurowalne dzięki ogromnej liczbie wtyczek (formularze kontaktowe, ankiety, podcasty) i pozwalają nam bardziej precyzyjnie dostosować układ stron. I chociaż nasze notatki możemy redagować na iPhonie czy iPadzie, to publikować możemy tylko na komputerze. Niemniej jednak Alto może być dobrym wyborem na początku przygody z tworzeniem własnej strony internetowej, a jeśli w przyszłości jego możliwości będą dla Was niewystarczające, to wszystkie treści można łatwo wyeksportować.
Piotr Machacz
