Spotykamy się na 12. Kongresie Osób z Niepełnosprawnościami w czasie przełomu. Patrzymy z nadzieją na rozpoczęcie prac sejmowej podkomisji zajmującej się rządowym projektem ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji. 
Inne procesy – jak praca nad ustawą o asystencji osobistej – wydają się zmierzać do szczęśliwego finału.
Do wdrożenia Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami w Polsce jeszcze jednak daleka droga. Instrumenty wspieranego podejmowania decyzji muszą zostać nie tylko wprowadzone do prawodawstwa. Aby mogły się one zakorzenić, potrzeba ogromnej pracy nad świadomością społeczną. Rozpoczyna się też właśnie projekt, który ma na celu przebudowę systemu orzekania o niepełnosprawności. Tymczasem to właśnie od orzecznictwa, określającego w najlepszy możliwy sposób potrzeby, powinna zaczynać się droga osób z niepełnosprawnościami w systemie wsparcia. Wciąż też zmienia się świadomość społeczna dotycząca dostępności – nie jest ona bowiem jedynie warunkiem dla urzędów czy niektórych wydarzeń, ale prawem osób z niepełnosprawnościami w każdym aspekcie życia społecznego.
Od pięciu lat w Polsce obowiązuje rządowa Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-2030. Głównym wskaźnikiem monitorującym skuteczność tej strategii jest aktywność zawodowa osób z niepełnosprawnościami w wieku produkcyjnym. Według oficjalnych danych GUS, wynosi ona obecnie 36,4%. Zarówno aktywność zawodowa, jak i poziom zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami stanowczo odbiegają nie tylko od europejskich liderów, ale i od unijnej średniej. Nie może więc dziwić, że Rada Kongresu, przygotowując merytorycznie tegoroczne wydarzenie, zdecydowała, że spotkamy się na dyskusjach poświęconych pracy: przede wszystkim systemowemu wsparciu na rynku pracy, zatrudnieniu wspomaganemu, oraz
problemom z aktywizacją zawodową wynikającym z tzw. pułapki rentowej.
Hasło dwunastego Kongresu „Chcemy ustaw, chcemy praw!” świetnie rymuje się z dwunastym artykułem Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Artykuł ten mówi o zdolności do czynności prawnych na zasadzie równości z innymi osobami we wszystkich aspektach życia. Zdolność do czynności prawnych jest podstawą dla korzystania z innych praw przez osoby z niepełnosprawnościami. Tym bardziej cieszy więc, że patronatem honorowym tegoroczny Kongres objęła Rzecznik Praw Obywatelskich, Sylwia Gregorczyk-Abram, która również otworzy nasze wydarzenie, a jej zastępczyni,
Anna Błaszczak-Banasiak, weźmie udział w sesji tematycznej poświęconej Wspieranemu Podejmowaniu Decyzji.
Organizatorem Kongresu jest Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami. Gospodarzami poszczególnych sesji tematycznych są następujące organizacje pozarządowe: Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, Polska Federacja Zatrudnienia Wspomaganego, FRONIA – Fundacja na Rzecz Osób z Niepełnosprawnościami, Fundacja Aktywnej Rehabilitacji, Fundacja Aktywizacja oraz Fundacja Blind&Proud.
**
Program 12. Kongresu Osób z Niepełnosprawnościami
9:00-10:00 Rejestracja
10:00-10:45 Otwarcie Kongresu
-
- Wystąpienie Sylwii Gregorczyk-Abram, Rzecznika Praw Obywatelskich
- Wręczenie tytułów Ambasadora / Ambasadorki Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami
10:45-11:45 Panel dyskusyjny pt. „Chcemy ustaw, chcemy praw!”, wprowadzający w tematykę Kongresu
11:45-12:30 Przerwa kawowa
12:30-14:00 Trzy sesje równoległe
- Sesja nr 1: Chcemy decydować! Wokół Wspieranego Podejmowania Decyzji (gospodarz sesji: Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną)
- Sesja nr 2: Chcemy nowoczesnego rynku pracy! Zbudujmy razem Narodowy Program Zatrudnienia Osób z Niepełnosprawnościami (gospodarz sesji: Fundacja Aktywizacja)
- Sesja nr 3: Chcemy niezależnego i dostępnego życia! Jak fundusze unijne i Program Dostępność 2.0 mogą w tym wspierać niezależne życie i dostępność? (gospodarz sesji: frONia – Fundacja na Rzecz Osób z Niepełnosprawnościami)
14:00-14:30 Przerwa kawowa
14:30-16:00 Trzy sesje równoległe
- Sesja nr 4: Chcemy zmian! Jak reforma systemu orzekania wpłynie na niezależne życie osób z niepełnosprawnościami? (gospodarz sesji: Fundacja Aktywnej Rehabilitacji)
- Sesja nr 5: Chcemy pracować! Jak zapewnić zatrudnienie wspomagane tym, którzy go potrzebują? (gospodarz sesji: Polska Federacja Zatrudnienia Wspomaganego)
- Sesja nr 6: Chcemy godnej płacy! Pułapka rentowa – stan obecny i perspektywa zmian (gospodarz sesji: Fundacja Blind&Proud)
16:00-17:00 Obiad
**
- Kongres Osób z Niepełnosprawnościami odbędzie się 29 października 2026 r. w Arche Hotelu Krakowska w Warszawie (al. Krakowska 237).
Wydarzenie będzie w pełni dostępne dla osób z niepełnosprawnościami. Organizatorzy zapewniają m.in. tłumaczenie na polski język migowy (PJM), pętlę indukcyjną, napisy na żywo, komfortkę oraz pokój wyciszeń. Wsparcie zapewnią także wolontariusze.
Oprócz formy stacjonarnej, wydarzenie będzie także transmitowane online. Link do transmisji prześlemy zarejestrowanym uczestnikom w dniu wydarzenia. Transmisja online obejmie również tę spośród sesji równoległych, której towarzyszyć będzie największe zainteresowanie.
Zgłoszenia udziału stacjonarnego w Kongresie potrwają do 22 października 2026 r.
Zgłoszenia do udziału online przyjmowane będą do 28 października 2025 r.
W razie pytań zapraszamy do kontaktu:
- e-mail: biuro@pfon.org
- kontakt dla mediów: bartosz.tarnowski@pfon.org, +48 691650802
